Tansiyon değerleri: hangi aralık normal?
Büyük ve küçük tansiyonun ne anlama geldiğini, evde doğru ölçüm tekniğini ve hekime başvurulması gereken durumları anlatıyoruz.
Tansiyon (kan basıncı), kalbin kanı damarlara pompalarken oluşturduğu basınçtır. Ölçümde iki değer okunur: sistolik (büyük tansiyon) kalbin kasıldığı andaki basıncı, diyastolik (küçük tansiyon) kalbin gevşediği andaki basıncı gösterir.
Değer aralıkları ne anlama geliyor?
Aşağıdaki tablo, erişkinlerde dinlenme hâlinde yapılan ölçümler için genel kabul gören aralıkları özetler. Tek bir ölçüm tanı koydurmaz; değerlendirme her zaman tekrarlayan ölçümler ve hekim muayenesiyle yapılır.
| Kategori | Büyük tansiyon (mmHg) | Küçük tansiyon (mmHg) |
|---|---|---|
| Optimal | 120'nin altı | 80'in altı |
| Normal | 120–129 | 80–84 |
| Normal-yüksek | 130–139 | 85–89 |
| 1. derece yüksek | 140–159 | 90–99 |
| 2. derece yüksek | 160–179 | 100–109 |
| 3. derece yüksek | 180 ve üzeri | 110 ve üzeri |
Evde doğru ölçüm nasıl yapılır?
- Ölçümden önce en az 5 dakika oturarak dinlenin; son 30 dakikada kahve, sigara ve egzersizden kaçının.
- Manşeti kalp hizasında, çıplak kola takın; ayaklarınız yere bassın, bacak bacak üstüne atmayın.
- Ölçüm sırasında konuşmayın; 1-2 dakika arayla iki ölçüm yapıp ortalamasını not edin.
- Takip için her gün aynı saatlerde ölçün ve değerleri tarihiyle birlikte kaydedin.
- Cihazınızın doğruluğunu yılda bir kez kontrol ettirin.
Ne zaman hekime başvurmalı?
- Tekrarlayan ölçümlerde 140/90 mmHg ve üzeri değerler görüyorsanız
- Tansiyon ilacı kullanıyor ve değerleriniz dalgalanıyorsa
- Baş ağrısı, burun kanaması veya çarpıntı tansiyon yüksekliğiyle birlikte sık tekrarlıyorsa
- Ailenizde erken yaşta kalp-damar hastalığı öyküsü varsa ve hiç ölçüm yaptırmadıysanız
Sık sorulan sorular
Tansiyon günün hangi saatinde ölçülmeli?
Takip amacıyla her gün aynı saatlerde, tercihen sabah ve akşam, dinlenmiş hâlde ölçüm önerilir. Tek bir yüksek ölçüm tanı koydurmaz; hekiminiz ölçüm düzeninizi sizinle birlikte planlar.
Beyaz önlük hipertansiyonu nedir?
Bazı kişilerde tansiyon yalnızca sağlık kuruluşunda ölçüldüğünde yüksek çıkar. Bu durumun ayrımı için ev ölçümleri veya 24 saatlik tansiyon Holter tetkiki kullanılabilir.
Tansiyon ilacı hekime danışmadan bırakılabilir mi?
Hayır. Değerler normale dönse bile bu genellikle ilacın etkisiyle sağlanır. İlaç düzenlemesi yalnızca hekiminiz tarafından yapılmalıdır.
Tansiyonunuzu birlikte değerlendirelim
Kardiyoloji birimimizde muayene, EKG ve tansiyon Holter tetkikleri aynı gün içinde tamamlanır.